Aktualności: Witamy na forum o żółwiach lądowych! forum.zolw.info

  • 24.08.2019, 09:05:51 am

Zaloguj się podając nazwę użytkownika, hasło i długość sesji

Autor Wątek: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna  (Przeczytany 25896 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Serpentin

  • Pomocnik adopcyjny
  • Żółw egipski (Testudo kleinmanni)
  • *
  • Wiadomości: 478
  • Reputacja: 18
    • Turtle Day/ Dzień Żółwia
Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« dnia: 22.09.2009, 09:49:14 am »
Witam, można, powiedzieć, że to pewnego rodzaju ciąg dalszy anatomii żółwi w praktyce w moim wykonaniu. Podobny temat został zamieszczony na innym forum, ale niestety nie wywołał żadnej dyskusji czy też krytyki i uwag. Myślę, że jednak zagadnienie budowy anatomicznej pancerza naszych pociech zainteresuje użytkowników tego forum.


Trachemys scripta elegans

Jak wszyscy wiemy albo i nie pancerz żółwi powstał w toku ewolucji z przekształcenia różnych elementów skórno kostnych takich jak wyrostki kręgów i żeber wypadku karapaksu oraz z żeber brzusznych, kości obojczykowych i międzyobojczykowych jeśli chodzi o plastron. Twór jakim jest pancerz jest jedynym w świecie kręgowców przykładem szkieletu zewnętrznego.


Testudo sp. - zdjęcie wykonane w VIII LO w Krakowie

Pancerz żółwia składa się z dwóch części: grzbietowej zwanej karapaksem oraz brzusznej zwanej plastronem. Karapaks z plastronem połączony jest mostem dzięki czemu odsłonięty pozostaje tylko przednia i tylnia część skorupy. Rozmieszczenie tarczek rogowych jest często przedstawiane na rycinach w książkach i w Internecie jednak pozwolę zaprezentować sobie opracowane przeze mnie fotografie dzięki, którym mam nadzieję już wszystko będzie łatwiejsze.



1- t. szyjne
2- t. ramieniowe
3- t. piersiowe
4- t. brzuszne
5- t. udowe
6- t. odbytowe
7- most         



1- t. karkowa
2- t. brzeżno-kołnierzowe
3- t. brzeżno -ramieniowe
4- t. brzeżno-boczne
5- t. brzeżno-udowe
6- t. nadogonowe
7- t. kręgowe
8- t. żebrowe

Cóż takiego nadaje mu niezwykłość i utrzymanie tych zwierząt w prawie niezmienionej formie aż po dziś dzień?

Moim zdaniem jest to właśnie jego  wytrzymałość dzięki, której żółwie potrafią obronić się przed drapieżnikami i często bezpiecznie przeżyć jego ataki. Oczywiście czym więcej gatunków tym mechanizm ten wygląda inaczej na przykład żółwie z rodzaju Terrapene potrafią szczelnie zamknąć się podciągając połówki plastronu. Zresztą wygląd pancerza pozwala nam ocenić do jakiej grupy należą dane żółwie. Gady zamieszkujące środowisko wodne mają za zwyczaj silnie spłaszczony karapaks natomiast te zamieszkujące ląd bardziej wysklepiony*. Ale pozwala nam również ocenić czy mamy do czynienia z typowym drapieżnikiem, który zrezygnowały z takiego schronienia jakie daje im pancerz np. Chelydra serpentina (Żółw jaszczurowaty), Chelus fimbriatus (Żółw matamata), oraz u niezwykle ciekawych żółwi z podrodziny Trionychinae (Żółwiaków) które posiadają zamiast tarczek rogowych miękką grubą skórę. Jeśli chodzi o zmiany anatomiczne w wyglądzie pancerza żółwi które powstały w wyniku adaptacji do zamieszkiwanego środowiska to przykładów można było by mnożyć i mnożyć jednak wolałbym się skupić bardziej na ogólnej anatomii**.


Pelodiscus sinensis

*Cóż w świecie żółwi panują różnego rodzaju wyjątki na przykład znany w hodowli żółw lądowy Agrionemys horsfieldi (Żółw stepowy) posiadający bardziej spłaszczony pancerz czy wodno-lądowy Cuora amboinensis (Żółw sundajski) o wysklepionym karapaksie.
** np. żółwie z rodzaju Graptemys (Żółwie ostrogrzbiete) których specyficzna budowa tarczek brzeżnych (brzegowych) oraz tarczki kręgowej uniemożliwia łatwe skonsumowanie takiego gada; Malacochersus tornieri (Żółw szczelinowy) który dzięki zredukowanemu układowi kostnemu pod pancerzem zyskuje niezwykła elastyczność dzięki której wystraszony żółw może wciskać się w różne szczeliny w razie zagrożenia.


Graptemys ouachitensis ouachitensis


Graptemys pseudogeographica pseudogeographica

W takim razie nasuwa się pytanie co w jego budowie nadaję mu taką niezwykła wytrzymałość?

Jest to jego dwuwarstwowa budowa. Pancerz żółwia składa się właśnie z wewnętrznej warstwy, która zbudowana jest z płytek kostnych oraz z tej najbardziej nam znanej zewnętrznej którą tworzą tarczki (płytki) rogowe ( będące wytworem naskórka). Ułożenie płytek kostnych w stosunku do tarczek rogowych ma tutaj decydujące znaczenie. Gdyż mamy tutaj do czynienia z naprzemianległym umiejscowieniem przez co również szwy kostne nie pokrywają się z bruzdami zrostowymi poszczególnych tarczek rogowych i przebiegają mniej więcej przez środek tych drugich. Właśnie taka budowa zapewnia odpowiednią wytrzymałość skorupie żółwia zresztą cóż się zbytnio dziwić skoro tak samo ustawiane są cegły na budowie. Co ciekawe takie skonstruowanie pancerza pozwala zwierzęciu również na odbieranie informacji o drganiach dzięki czemu zwierze już z daleka dowiaduje się o zbliżającym niebezpieczeństwie.



Na zdjęciach widoczne płytki kostne oraz nałożone na nie odpowiednie tarczki rogowe.



Na zdjęciach widoczny pancerz przed i po śmierci.

Czy pancerz jest żywym czy martwym tworem?

Oczywiście, że jest to żywy element przez co wszelkie urazy są odczuwane przez żółwie. Pomiędzy warstwą rogową a kostną właśnie znajduje się cienka warstwa dobrze unerwionego naskórka zapatrzonego również w naczynia krwionośne. Oprócz tego tarczki rogowe otoczone są tzw. fałdem wzrostowym będącym najbardziej delikatnym i wrażliwym na ból elementem skorupy. Jak więc widać mimo silnej wytrzymałości skorupy żółwie odczuwają wszelkie naciski, zabiegi etc. i o tym należy zawszę pamiętać.


Skąd pozyskałem skorupę Trachemys scripta elegans (Żółwia czerwonolicego)?

Jak większość właścicieli po śmierci swojej pociechy zakopałem gada zaznaczając wyraźnie położenie jego grobu co pozwoliło mi bez większych problemów zlokalizować jego szczątki i je wykopać.



Następnie ostrożnie należało wyciągnąć je i oczyścić z ziemi.



Później już tylko pozostało wysuszenie zebranych szczątków na słońcu i sklejenie pancerza, ale efekt końcowy tej ostatniej czynności przedstawię za jakiś czas (na razie brak zdjęć).



Tekst oraz zdjęcia: Wojciech Urynowicz (Serpentin)

Wszelkie prawa zastrzeżone!
Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Literatura:
"Żółwie wodno-lądowe" A. Maluta, "Żółwie lądowe" R. Praschag, "Żółwie w domu" J. Gosławski i A. Hryniewicz, "Żółw błotny" Monografie Przyrodnicze, "Żółwie moje hobby" E. i M. Szapkarow-Orłowscy oraz wiele zagranicznych stron, których adresów nawet nie pamiętam.
Odpowiedzialny opiekun to taki, który stara się zapewnić zwierzęciu podstawowe warunki zoohigieniczne i otwarty jest na konstruktywną krytykę.

Offline Basia

  • Żółw lamparci (Geochelone pardalis)
  • ***
  • Wiadomości: 1991
  • Reputacja: 37
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #1 dnia: 22.09.2009, 11:50:30 am »
 :) no a ja właśnie się wtakich tematach teraz zaczytuję a tu gotowiec przyszedł sam.

Offline ankan

  • Pomocnik adopcyjny
  • Żółw pustynny (Geochelone sulcata)
  • ***
  • Wiadomości: 9194
  • Reputacja: 170
  • Posiad. gat: Żółw lamparci (Geochelone pardalis)x3
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #2 dnia: 22.09.2009, 12:28:38 pm »
Artykuł bardzo interesujący.
Ciekawa jestem czy takie samo, naprzemianległe ułożenie płytek kostnych i tarczek rogowych występuje u wszystkich gatunków.
CHCESZ ODDAĆ LUB ADOPTOWAĆ ŻÓŁWIA KLIKNIJ TUTAJ

Offline Bartek

  • Żółw lamparci (Geochelone pardalis)
  • ***
  • Wiadomości: 1391
  • Reputacja: 10
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #3 dnia: 22.09.2009, 12:38:14 pm »
Super artykuł, ostatnio właśnie o tym czytałem, ale że brak u mnie dobrych opracowań na ten temat, to teraz wiele mi zostało rozjaśnione. Skorupa do badań wykopana po śmierci naszej pociechy może być źródłem cennych informacji, ale tylko do celów naukowych, nie jestem zwolennikiem trzymania tego na ozdobę.

Offline Serpentin

  • Pomocnik adopcyjny
  • Żółw egipski (Testudo kleinmanni)
  • *
  • Wiadomości: 478
  • Reputacja: 18
    • Turtle Day/ Dzień Żółwia
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #4 dnia: 22.09.2009, 13:18:12 pm »
ankan, materiał jest opracowany pod kątem wszystkich żółwi. Zresztą wystarczy spojrzeć na podane w nim przykłady adaptacyjne. Jeśli was interesują takie tematy to postaram się zamieścić w przyszłości na tym forum zdjęcia z sekcji żółwia stepowego.

Pozdrawiam 

PS Dziękuje za miłe słowa co to tekstu ;)
Odpowiedzialny opiekun to taki, który stara się zapewnić zwierzęciu podstawowe warunki zoohigieniczne i otwarty jest na konstruktywną krytykę.

Offline ankan

  • Pomocnik adopcyjny
  • Żółw pustynny (Geochelone sulcata)
  • ***
  • Wiadomości: 9194
  • Reputacja: 170
  • Posiad. gat: Żółw lamparci (Geochelone pardalis)x3
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #5 dnia: 22.09.2009, 16:06:36 pm »
Tak myślałam, ale wolałam się upewnić...:)
A taką sekcję robiłeś sam - czy masz zdjęcia od weta? Ciekawi mnie na ile można ustalić przyczynę śmierci gada w przypadku gdy zaatakował go wirus lub cierpiał na jakieś zakażenie bakteryjne. Bo łatwie do rozpoznania są zapewne choroby nerek, wątroby, MDB, zatrzymanie jaj czy zaczopowanie ciałem obcym.
CHCESZ ODDAĆ LUB ADOPTOWAĆ ŻÓŁWIA KLIKNIJ TUTAJ

Offline Serpentin

  • Pomocnik adopcyjny
  • Żółw egipski (Testudo kleinmanni)
  • *
  • Wiadomości: 478
  • Reputacja: 18
    • Turtle Day/ Dzień Żółwia
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #6 dnia: 22.09.2009, 17:04:02 pm »
Nie dopiero będę wraz ze znajomymi pod okiem pani profesor na uczelni wykonywał taką sekcję.

Pozdrawiam
Odpowiedzialny opiekun to taki, który stara się zapewnić zwierzęciu podstawowe warunki zoohigieniczne i otwarty jest na konstruktywną krytykę.

Offline Jakub

  • Żółw lamparci (Geochelone pardalis)
  • ***
  • Wiadomości: 1516
  • Reputacja: 23
  • Testudo Hermanni żółw grecki o imieniu Tuptuś
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #7 dnia: 27.09.2009, 15:56:32 pm »
bardzo ciekawy artykuł :)
Pozdrawiam Jakub

Offline Basia

  • Żółw lamparci (Geochelone pardalis)
  • ***
  • Wiadomości: 1991
  • Reputacja: 37
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #8 dnia: 27.09.2009, 21:14:08 pm »
A powiedz serpentin w miarę dokładnie jak po pancerzu poznać wiek u lądowca?

Offline Serpentin

  • Pomocnik adopcyjny
  • Żółw egipski (Testudo kleinmanni)
  • *
  • Wiadomości: 478
  • Reputacja: 18
    • Turtle Day/ Dzień Żółwia
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #9 dnia: 27.09.2009, 21:35:35 pm »
Cóż ciężka sprawa tak naprawdę na podstawie samego wyglądu ocenić wiek żółwia. Można się posiłkować mniej więcej znanymi wymiarami poszczególnych gatunków w danym okresie życia. Jednak odnośnie Twojego pytania to jest owszem standardowa metoda wykorzystywana przy ocenie wieku dzikich osobników szczególnie żółwi wodno-lądowych polegająca na liczeniu pierścieni przyrostów na tarczkach pancerza. Jednak nie chciałbym się zbytnio teraz w tym temacie wdawać w dyskusje na temat oceny wieku zwierzęcia na podstawie właśnie wyglądu jak coś załóż osobny temat do tej dyskusji na forum to włączę się  w wymianę informacji. Ewentualnie mogę w wolnej chwili skrobnąć jakiś artykuł o tym zagadnieniu na stronę główną gdyby oczywiście zaszła taka potrzeba.

Pozdrawiam 

Odpowiedzialny opiekun to taki, który stara się zapewnić zwierzęciu podstawowe warunki zoohigieniczne i otwarty jest na konstruktywną krytykę.

Offline żółw-czesiek

  • Żółw egipski (Testudo kleinmanni)
  • *
  • Wiadomości: 264
  • Reputacja: 9
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #10 dnia: 28.09.2009, 10:51:42 am »
temat jak najbardziej ciekawy, szczególnie dla początkujących chodwców, którzy chcieliby wiedzieć ile lat ma ich żółw. niekiedy na podstawie posiadanych informacji (od poprzedniego właściciela ) nie jesteśmy w stanie tego określić.

Offline witia

  • Żółw lamparci (Geochelone pardalis)
  • ***
  • Wiadomości: 1552
  • Reputacja: 69
  • Posiadany gatunek: 2 x Testudo hermanni hermanni
    • Strona poświęcona hodowli żółwi greckich
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #11 dnia: 28.09.2009, 11:19:38 am »
temat jak najbardziej ciekawy, szczególnie dla początkujących chodwców, którzy chcieliby wiedzieć ile lat ma ich żółw. niekiedy na podstawie posiadanych informacji (od poprzedniego właściciela ) nie jesteśmy w stanie tego określić.

... no ale na podstawie samych przyrostów też wieku żółwia nigdy dokładnie nie określisz, bo zależą one między innymi od tego czym żółw jest karmiony, czy jest zimowany, no i w jakich warunkach jest hodowany (wybieg, terrarium, wilgotność powietrza itp. itd.) - także tutaj trzeba być ostrożnym  ;)

« Ostatnia zmiana: 28.09.2009, 11:22:11 am wysłana przez witia »
Pozdrowienia, Wojtek
www.testudo-hermanni.prv.pl

Offline żółw-czesiek

  • Żółw egipski (Testudo kleinmanni)
  • *
  • Wiadomości: 264
  • Reputacja: 9
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #12 dnia: 28.09.2009, 16:45:27 pm »
jasne, lecz jak zrozumiałem to Serpentin może coś napisać dodatkowego prócz metody z przyrostami na tarczkach?
lub może metodę tą opisać dokładnie.
może sa jeszcze inne niuanse na które zwraca się uwagę w określaniu wieku żółwia. mam właśnie ten problem ze swoim nowym grekiem. z informacji od poprzedniej opiekunki wynika że ma 3-4 lata ale ja jestem sceptyczny i myślę że ma więcej.

Offline Serpentin

  • Pomocnik adopcyjny
  • Żółw egipski (Testudo kleinmanni)
  • *
  • Wiadomości: 478
  • Reputacja: 18
    • Turtle Day/ Dzień Żółwia
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #13 dnia: 13.11.2009, 13:14:32 pm »
Podobny artykuł mojego autorstwa na temat problemów przy ocenie wieku żółwia wodno-lądowego na podstawie samego wyglądu ukazał się w najnowszym "Naszym Akwarium". Jeśli chodzi o metodę oceny wieku żółwi zarówno lądowych jak i wodno-lądowych to są one bardzo podobne, ale można złapać się w wiele pułapek. To co miałem napisać to będzie informacja o metodach oceny wieku, ale nie dają one gwarancji. Pamiętam o stronce i wolnych chwilach skrobnę artykuł i podeśle do administratora.

Pozdrawiam
PS Jak coś nie mam teraz dostępu do internetu




Odpowiedzialny opiekun to taki, który stara się zapewnić zwierzęciu podstawowe warunki zoohigieniczne i otwarty jest na konstruktywną krytykę.

Offline nulus

  • Żółw lamparci (Geochelone pardalis)
  • ***
  • Wiadomości: 1218
  • Reputacja: 24
Odp: Pancerz żółwia - charakterystyka anatomiczna
« Odpowiedź #14 dnia: 17.11.2009, 17:49:17 pm »
Całkiem całkiem Wojtku ;)
Ja też szykuje coś ciekawego... :P
Pozdrawiam, Nulus!